Rozporządzenie (WE) nr 1071/2009 w art. 3 ustanawia cztery warunki, które przedsiębiorca musi spełniać nieprzerwanie : rzeczywistą i stałą siedzibę w państwie członkowskim, dobrą reputację, odpowiednią zdolność finansową i wymagane kompetencje zawodowe. Siedziba (art. 5) oznacza lokal, w którym przechowywane są dokumenty, pojazdy zarejestrowane w Polsce oraz bazę eksploatacyjną z miejscami postojowymi dla co najmniej jednej trzeciej floty ; pojazdy w przewozach międzynarodowych muszą wracać do bazy co osiem tygodni. Dobra reputacja (art. 6) upada po prawomocnym skazaniu za określone przestępstwa lub po najpoważniejszych naruszeniach z załącznika IV (np. manipulacja tachografem, przekroczenie czasu jazdy o 50 % i więcej). Zdolność finansowa (art. 7) to 9 000 euro na pierwszy pojazd i 5 000 na każdy następny. Kompetencje zawodowe (art. 8) potwierdza certyfikat wydany po egzaminie pisemnym z zakresu załącznika I — w Polsce przez Instytut Transportu Samochodowego. Wymogi te weryfikuje w Polsce starosta wydający zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (art. 5-7 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym), a przy licencji wspólnotowej — Główny Inspektor Transportu Drogowego.
Regularny przewóz osób w kraju wymaga zezwolenia wydawanego na okres do 5 lat przez wójta (linie w granicach gminy), starostę (w granicach powiatu) lub marszałka województwa (w granicach województwa i między województwami), wraz z uzgodnionym rozkładem jazdy (art. 18-24 ustawy o transporcie drogowym). Przewóz okazjonalny pojazdami do 9 osób z kierowcą podlega ograniczeniom z art. 18 ust. 4a-4b. W przewozach międzynarodowych rozporządzenie 1073/2009 rozróżnia usługi regularne (zezwolenie wydawane w porozumieniu z państwami trasy, do 5 lat), regularne specjalne, okazjonalne (formularz jazdy, bez zezwolenia) i wahadłowe. Publiczny transport zbiorowy organizują jednostki samorządu na podstawie ustawy z 16 grudnia 2010 r. : organizator zawiera z operatorem umowę o świadczenie usług publicznych i wypłaca rekompensatę według rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 ; przewoźnik komercyjny zgłasza przewóz i otrzymuje potwierdzenie zgłoszenia.
Inspekcja Transportu Drogowego (Główny Inspektorat i wojewódzkie inspektoraty) kontroluje przewoźników na drodze i w przedsiębiorstwie ; obok niej kontrole prowadzą Policja, Straż Graniczna, Krajowa Administracja Skarbowa i — w zakresie czasu pracy — Państwowa Inspekcja Pracy. W pojeździe muszą być dokumenty wymienione w art. 87 ustawy : wypis z zezwolenia lub licencji, list przewozowy, świadectwo kierowcy, zaświadczenie na przewozy własne, karta kierowcy i dokumenty szczególne (ADR, ATP, zwierzęta, zezwolenia zagraniczne). Kary pieniężne są trójstopniowe : kierowca odpowiada według załącznika nr 1 (do 2 000 zł), zarządzający transportem według załącznika nr 2 (do 3 000 zł), a przedsiębiorca według załącznika nr 3 — do 12 000 zł w jednej kontroli drogowej i do 40 000 zł w kontroli w przedsiębiorstwie (art. 92-92a). Wykonywanie przewozu bez wymaganego zezwolenia lub licencji to 12 000 zł. Naruszenia trafiają do Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego (rozdział 9a ustawy), prowadzonego przez GITD i połączonego z rejestrami innych państw przez ERRU ; ich waga (NN, BPN, PN — rozporządzenie 2016/403) decyduje o wszczęciu postępowania w sprawie dobrej reputacji. Zmiany danych zgłasza się organowi w ciągu 28 dni (art. 14) ; zawiesić wykonywanie transportu można na okres do 12 miesięcy ; cofnięcie zezwolenia oznacza trzyletni zakaz ponownego wniosku. Pośrednictwo przy przewozie rzeczy (spedycja) wymaga własnej licencji i zdolności finansowej 50 000 euro.
1. Firma Trans-Nowak z siedzibą w Radomiu składa wniosek o zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Które stwierdzenie o organie właściwym jest prawdziwe?
Art. 7 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym wskazuje, że organem właściwym w sprawach udzielenia, odmowy udzielenia, zmiany lub cofnięcia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego jest starosta właściwy dla siedziby przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Główny Inspektor Transportu Drogowego jest właściwy tylko wtedy, gdy przedsiębiorca ubiega się o licencję wspólnotową i nie występował wcześniej o zezwolenie do starosty. Marszałek województwa oraz wójt, burmistrz lub prezydent miasta nie udzielają tego zezwolenia — wydają inne uprawnienia przewozowe.
2. Przedsiębiorca zamierza od razu wykonywać międzynarodowy transport drogowy rzeczy i nie posiada jeszcze zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Które zdanie jest prawdziwe?
Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym Główny Inspektor Transportu Drogowego jest organem właściwym w sprawie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, gdy przedsiębiorca ubiega się o licencję wspólnotową i nie występował o zezwolenie do starosty. Oba wnioski można więc złożyć w GITD. Licencja wspólnotowa nie zastępuje zezwolenia — art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 wymaga, aby jej posiadacz był uprawniony do wykonywania zawodu przewoźnika. Marszałek województwa nie wydaje żadnego z tych dokumentów, a ustawa nie przewiduje rocznego okresu karencji.
3. W jakiej formie prawnej następuje udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana lub cofnięcie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego?
Art. 7 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana lub cofnięcie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego następuje w drodze decyzji administracyjnej. Potwierdza to art. 2 pkt 6 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, który definiuje zezwolenie jako decyzję administracyjną uprawniającą do wykonywania zawodu. Zaświadczenie potwierdza jedynie fakt lub stan prawny (np. zgłoszenie przewozów na potrzeby własne), wpis do CEIDG dotyczy samej działalności gospodarczej, a organ administracji nie zawiera z wnioskodawcą umowy cywilnoprawnej.
4. W jakim terminie właściwy organ powinien rozpatrzyć wniosek o zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego zgodnie z art. 11 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009?
Art. 11 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 stanowi, że termin rozpatrzenia wniosku o zezwolenie jest możliwie najkrótszy i nie przekracza trzech miesięcy od daty otrzymania przez właściwy organ wszystkich dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku; w należycie uzasadnionych przypadkach organ może go przedłużyć o jeden miesiąc. Bieg terminu liczy się więc od skompletowania dokumentacji, a nie od samego złożenia wniosku ani od wpłaty opłaty. Terminy 30-dniowe wynikają z Kodeksu postępowania administracyjnego dla zwykłych spraw, ale rozporządzenie unijne ustala tu regułę szczególną.
5. Które stwierdzenie o wymogach dostępu do zawodu przewoźnika drogowego określonych w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 jest prawdziwe?
Art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 wymienia cztery wymogi, które muszą być spełnione łącznie: posiadanie rzeczywistej i stałej siedziby w państwie członkowskim (lit. a), dobra reputacja (lit. b), odpowiednia zdolność finansowa (lit. c) oraz wymagane kompetencje zawodowe (lit. d). Siedziba jest więc równorzędnym wymogiem, a nie dodatkiem. Rozporządzenie nie wymaga własności pojazdów — art. 5 dopuszcza najem i leasing — ani nie uzależnia zezwolenia od stażu w branży czy formy zatrudnienia kierowców; doświadczenie ma znaczenie tylko przy zwolnieniu z egzaminu na podstawie art. 9.
6. Które stwierdzenie dotyczące organizacji floty wykonującej przewozy międzynarodowe jest zgodne z art. 5 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 1071/2009?
Art. 5 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, w brzmieniu nadanym przez rozporządzenie (UE) 2020/1055 z Pakietu Mobilności, wymaga organizowania przewozów w taki sposób, aby pojazdy wykorzystywane w przewozach międzynarodowych wracały do jednej z baz eksploatacyjnych w państwie członkowskim siedziby nie później niż w ciągu ośmiu tygodni od jego opuszczenia. Termin czterotygodniowy dotyczy powrotu kierowcy do centrum operacyjnego lub miejsca zamieszkania na podstawie art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, a nie pojazdu. Wykonywanie kabotażu nie zawiesza obowiązku powrotu pojazdu.
7. Przewoźnik zgłosił do starosty 12 pojazdów. Które stwierdzenie o wymaganej bazie eksploatacyjnej według ustawy o transporcie drogowym jest prawdziwe?
Ustawa o transporcie drogowym w art. 5 uznaje wymóg posiadania siedziby z art. 5 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 za spełniony, jeżeli przedsiębiorca dysponuje odpowiednią do skali działalności bazą eksploatacyjną na terytorium Polski, wyposażoną co najmniej w miejsca postojowe w liczbie odpowiadającej co najmniej 1/3 liczby pojazdów zgłoszonych organowi wydającemu zezwolenie. Przy 12 pojazdach oznacza to 4 miejsca. Ustawa dopuszcza kilka baz — wtedy łączna liczba miejsc musi spełniać próg 1/3 — a adres bazy może różnić się od adresu siedziby, co potwierdza oświadczenie składane z wnioskiem na podstawie art. 7a.
8. Które stwierdzenie o okresie ważności certyfikatu kompetencji zawodowych w transporcie drogowym jest prawdziwe?
Art. 8 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 przewiduje, że kompetencje zawodowe wykazuje się certyfikatem wydanym według wzoru z załącznika III przez upoważniony organ lub podmiot — w Polsce Instytut Transportu Samochodowego. Ani rozporządzenie, ani ustawa o transporcie drogowym nie określają terminu ważności certyfikatu, więc jest on bezterminowy. Państwa mogą jedynie promować szkolenia okresowe oraz wymagać szkolenia odświeżającego od osób, które nie zarządzały transportem przez ostatnie pięć lat (art. 8 ust. 5 i 6). Dziesięcioletni okres dotyczy licencji wspólnotowej z rozporządzenia (WE) nr 1072/2009, a nie certyfikatu.
9. Które stwierdzenie o zwolnieniu z egzaminu na podstawie doświadczenia zawodowego (art. 9 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009) jest prawdziwe?
Art. 9 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 pozwala państwom członkowskim zwolnić z egzaminu osoby, które wykażą, że w okresie 10 lat przed dniem 4 grudnia 2009 r. nieprzerwanie zarządzały przedsiębiorstwem transportu drogowego rzeczy lub osób w jednym lub kilku państwach członkowskich. Datą odniesienia jest wejście w życie rozporządzenia, nie data stosowania Pakietu Mobilności. Doświadczenie jako kierowca nie jest doświadczeniem w zarządzaniu, a ukończenie kursu nie zwalnia z egzaminu — art. 8 ust. 4 pozwala jedynie zwolnić posiadaczy określonych dyplomów szkolnictwa wyższego lub kwalifikacji technicznych z części egzaminu.
10. Zarządzający transportem w firmie Kowalski Logistics utracił dobrą reputację. Jaki termin na uregulowanie sytuacji może wyznaczyć organ zgodnie z art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009?
Art. 13 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 stanowi, że jeżeli zarządzający transportem nie spełnia już wymogu dobrej reputacji lub kompetencji zawodowych, właściwy organ może wyznaczyć przedsiębiorcy termin nieprzekraczający sześciu miesięcy na zatrudnienie zastępcy, z możliwością przedłużenia o trzy miesiące w przypadku śmierci lub fizycznej niezdolności zarządzającego. Dopiero bezskuteczny upływ terminu prowadzi — zgodnie z art. 13 ust. 3 — do zawieszenia lub cofnięcia zezwolenia. Natychmiastowe cofnięcie bez terminu naprawczego i terminy trzy- lub dwunastomiesięczne nie wynikają z tego przepisu.
11. Hurtownia materiałów budowlanych przewozi własnym samochodem ciężarowym o dmc 12 t sprzedany towar do klientów. Jaki dokument uprawnia ją do takich przewozów?
Przewóz sprzedanego towaru własnym pojazdem, prowadzonym przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, jest niezarobkowym przewozem drogowym (przewozem na potrzeby własne) w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Art. 33 tej ustawy stanowi, że takie przewozy mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przewozów jako działalności pomocniczej — dla przewozów krajowych wydaje je starosta. Zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika jest wymagane tylko dla transportu drogowego, czyli zarobkowego. Pojazd o dmc 12 t nie korzysta z wyłączenia dla pojazdów do 3,5 t, więc dokument jest konieczny.
12. Które zdanie o organie wydającym zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne (art. 33 ustawy o transporcie drogowym) jest prawdziwe?
Art. 33 ustawy o transporcie drogowym rozdziela właściwość organów: zaświadczenie na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy wydaje starosta właściwy dla siedziby przedsiębiorcy, natomiast zaświadczenie na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy wydaje Główny Inspektor Transportu Drogowego. Podział ten odpowiada właściwości w sprawach zarobkowych: starosta dla zezwolenia na wykonywanie zawodu, GITD dla licencji wspólnotowej. Wójt, burmistrz i marszałek województwa są organami w sprawach przewozu osób (taksówki, zezwolenia na linie regularne), nie w sprawach zaświadczeń na potrzeby własne.
13. Firma kurierska wykonuje międzynarodowy przewóz rzeczy busami o dopuszczalnej masie całkowitej 3,2 t. Które stwierdzenie o jej obowiązkach od 21 maja 2022 r. jest prawdziwe?
Rozporządzenie (UE) 2020/1055 zmieniło art. 1 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009: od 21 maja 2022 r. wyłączenie obejmuje tylko przewoźników rzeczy używających pojazdów o dmc do 2,5 t, a przedsiębiorcy wykonujący przewozy międzynarodowe pojazdami o dmc powyżej 2,5 t i do 3,5 t muszą spełniać wymogi dostępu do zawodu. Odpowiednio zmieniono ustawę o transporcie drogowym oraz rozporządzenie (WE) nr 1072/2009, które wymaga dla nich licencji wspólnotowej. Krajowy przewóz rzeczy pojazdami do 3,5 t pozostaje w Polsce poza ustawą. Zaświadczenie dotyczy tylko przewozów niezarobkowych, a przewóz kurierski jest zarobkowy.
14. Które stwierdzenie o liczbie wypisów z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego jest zgodne z ustawą o transporcie drogowym?
Zgodnie z art. 7a ustawy o transporcie drogowym organ, udzielając zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, wydaje wypis lub wypisy z tego zezwolenia w liczbie nie większej niż liczba pojazdów samochodowych określonych we wniosku, dla których został udokumentowany wymóg zdolności finansowej zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Wypis jest więc powiązany z pojazdem, nie z kierowcą ani z przedsiębiorcą jako całością, i musi znajdować się w każdym pojeździe używanym w transporcie. Kopia wypisu potwierdzona przez pracodawcę nie zastępuje oryginału.
15. Na przedsiębiorcę nałożono karę za najpoważniejsze naruszenie z załącznika IV do rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Które stwierdzenie o skutkach dla dobrej reputacji jest prawdziwe?
Art. 6 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 wymaga, aby po skazaniu lub nałożeniu sankcji za najpoważniejsze naruszenie z załącznika IV właściwy organ przeprowadził w odpowiednim terminie postępowanie administracyjne, w tym w razie potrzeby kontrolę w lokalu przedsiębiorcy. Organ ocenia, czy utrata dobrej reputacji stanowiłaby nieproporcjonalną reakcję; jeśli tak, reputacja pozostaje nienaruszona, a uzasadnienie wpisuje się do rejestru krajowego. W Polsce postępowanie to prowadzi organ wydający zezwolenie na podstawie art. 7d ustawy o transporcie drogowym. Utrata nie jest więc automatyczna, nie wymaga wyroku sądu ani powtarzalności naruszeń.
16. Które z wymienionych naruszeń jest najpoważniejszym naruszeniem w rozumieniu załącznika IV do rozporządzenia (WE) nr 1071/2009?
Załącznik IV do rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 wymienia jako najpoważniejsze naruszenie m.in. przekroczenie maksymalnego dziennego czasu prowadzenia pojazdu o co najmniej 50 % bez przerwy lub bez nieprzerwanego odpoczynku trwającego co najmniej 4,5 godziny, a także przekroczenie sześciodniowego lub dwutygodniowego czasu prowadzenia o co najmniej 25 %. Przekroczenie tygodniowe o 10 % nie sięga tego progu. Przeciążenie staje się najpoważniejszym naruszeniem dopiero od 20 % dla pojazdów o dmc powyżej 12 t. Brak zaświadczenia o działalności jest naruszeniem dokumentacyjnym spoza załącznika IV.
17. Nowo założona spółka Trans-Bud nie ma jeszcze poświadczonego rocznego sprawozdania finansowego. W jaki sposób może wykazać zdolność finansową zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009?
Art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 każe wykazywać zdolność finansową na podstawie rocznych sprawozdań finansowych poświadczonych przez audytora lub odpowiednio upoważnioną osobę. Art. 7 ust. 2 przewiduje odstępstwo: w braku takich sprawozdań właściwy organ zgadza się, aby przedsiębiorca wykazał zdolność finansową poświadczeniem takim jak gwarancja bankowa lub ubezpieczenie, w tym ubezpieczenie odpowiedzialności zawodowej, stanowiącym solidarną gwarancję na wymagane kwoty. Samo oświadczenie, jednodniowy wyciąg bankowy ani zaświadczenie podatkowe nie są dokumentami przewidzianymi w tym przepisie.
18. Starosta odmówił firmie Rol-Trans udzielenia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Które stwierdzenie wynika z art. 15 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009?
Art. 15 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 wymaga, aby decyzje odmowne, decyzje o zawieszeniu lub cofnięciu zezwolenia oraz o stwierdzeniu niezdolności zarządzającego transportem zawierały uzasadnienie. Art. 15 ust. 2 gwarantuje przedsiębiorcom i osobom, których decyzje dotyczą, prawo odwołania przynajmniej do jednego niezależnego i bezstronnego organu lub sądu. W Polsce od decyzji starosty służy odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Komisja Europejska nie rozpatruje indywidualnych odwołań, a odmowa udzielenia zezwolenia podlega kontroli tak samo jak jego cofnięcie.
19. W jakiej formie składa się wniosek o udzielenie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego zgodnie z art. 7a ustawy o transporcie drogowym?
Art. 7a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udziela się na wniosek przedsiębiorcy złożony w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej. Przedsiębiorca wybiera więc między dokumentem papierowym a wnioskiem elektronicznym (np. przez platformę ePUAP). KREPTD jest rejestrem prowadzonym przez GITD, a nie kanałem składania wniosków do starosty. Oświadczenia załączane do wniosku składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej, ale nie wymaga to formy aktu notarialnego ani protokołu ustnego.
20. Który podmiot wydaje w Polsce certyfikat kompetencji zawodowych w transporcie drogowym?
Zgodnie z art. 8 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 państwa członkowskie upoważniają organy lub podmioty do przeprowadzania egzaminów i wydawania certyfikatów. W Polsce, na podstawie art. 38 ustawy o transporcie drogowym i rozporządzenia wykonawczego ministra właściwego do spraw transportu, jednostką certyfikującą jest Instytut Transportu Samochodowego, przy którym działa komisja egzaminacyjna. Certyfikat wystawia się według wzoru z załącznika III do rozporządzenia. Starosta i GITD wydają zezwolenia i licencje, nie certyfikaty, a minister określa jedynie zasady egzaminowania w drodze rozporządzenia.
21. Obywatel Niemiec mieszkający na stałe w Szczecinie chce uzyskać certyfikat kompetencji zawodowych. Które stwierdzenie jest zgodne z art. 8 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009?
Art. 8 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 stanowi, że zainteresowane osoby przystępują do egzaminu w państwie członkowskim, w którym mają zwykłe miejsce zamieszkania, lub w państwie członkowskim, w którym pracują. Obywatelstwo ani państwo wydania prawa jazdy nie mają znaczenia — osoba mieszkająca w Szczecinie zdaje egzamin w Polsce przed komisją działającą przy Instytucie Transportu Samochodowego. Rozporządzenie nie pozwala na swobodny wybór dowolnego państwa, co zapobiega omijaniu bardziej wymagających systemów egzaminacyjnych. Uzyskany certyfikat jest następnie uznawany we wszystkich państwach członkowskich.
22. Które stwierdzenie o pojazdach, którymi musi dysponować przedsiębiorca po uzyskaniu zezwolenia, jest zgodne z art. 5 ust. 1 lit. e rozporządzenia (WE) nr 1071/2009?
Art. 5 ust. 1 lit. e rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 wymaga, aby przedsiębiorca po przyznaniu zezwolenia dysponował co najmniej jednym pojazdem zarejestrowanym lub dopuszczonym do ruchu zgodnie z ustawodawstwem państwa członkowskiego siedziby — niezależnie od tego, czy pojazd jest jego własnością, czy jest użytkowany na podstawie umowy najmu z opcją zakupu, najmu lub leasingu. Wymóg dotyczy momentu po uzyskaniu zezwolenia, a nie chwili złożenia wniosku, i nie określa minimalnej liczby pojazdów większej niż jeden. Rejestracja w innym państwie członkowskim nie spełnia wymogu, bo pojazd musi być powiązany z państwem siedziby.
23. Jakie dane, zgodnie z art. 7a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, zawiera wniosek o udzielenie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego?
Art. 7a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym określa treść wniosku: oznaczenie przedsiębiorcy, jego adres i siedzibę albo miejsce zamieszkania, informację o wpisie do CEIDG albo numer w rejestrze przedsiębiorców KRS, numer NIP, określenie rodzaju transportu drogowego, określenie rodzaju i liczby pojazdów samochodowych oraz imię i nazwisko, adres zamieszkania i numer certyfikatu kompetencji zawodowych osoby zarządzającej transportem albo osoby wyznaczonej na podstawie umowy. Ustawa nie wymaga zaświadczenia lekarskiego zarządzającego ani polisy OC przewoźnika — ubezpieczenie OCP jest dobrowolne i nie warunkuje zezwolenia.
24. Które dokumenty dołącza się do wniosku o zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego zgodnie z art. 7a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym?
Art. 7a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym wymienia załączniki do wniosku: oświadczenie osoby zarządzającej transportem, że zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 będzie pełnić rolę zarządzającego, wraz z kopią jej certyfikatu kompetencji zawodowych (albo oświadczenie i certyfikat osoby wyznaczonej na podstawie umowy), oraz dokumenty potwierdzające spełnienie warunków zdolności finansowej z art. 7 rozporządzenia. Świadectwa kwalifikacji kierowców i zaświadczenie z ZUS nie są wymagane — co do kierowców składa się jedynie oświadczenie o zamiarze zatrudnienia osób bez zakazu wykonywania zawodu.
25. Firma Bakalarz Trans kompletuje załączniki do wniosku o zezwolenie. Które z poniższych dokumentów są wymagane przez art. 7a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym?
Według art. 7a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym do wniosku dołącza się m.in. oświadczenie przedsiębiorcy o dysponowaniu bazą eksploatacyjną wraz z jej adresem, jeżeli jest inny niż adres siedziby, oraz informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności za przestępstwa umyślne w dziedzinach z art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 — dotyczącą członków organu zarządzającego osoby prawnej, osoby prowadzącej działalność oraz zarządzającego transportem. Ustawa nie żąda notarialnej umowy najmu lokalu ani wykazu kierowców z danymi badań — wystarczą oświadczenia.
26. Które stwierdzenia o lokalu przedsiębiorcy wymaganym przez art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 są prawdziwe?
Art. 5 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 wymaga posiadania lokalu, w którym przedsiębiorca ma dostęp do oryginałów dokumentów dotyczących głównej działalności — w formie elektronicznej lub innej — w szczególności umów przewozowych, dokumentów pojazdów, dokumentów księgowych, kadrowych, umów o pracę, dokumentów ubezpieczeń społecznych, danych o przydziale zleceń i delegowaniu kierowców, o kabotażu oraz o czasie prowadzenia pojazdu i odpoczynku. Lokal nie musi być własnością — liczy się faktyczna dyspozycja. Przechowywanie całości dokumentacji wyłącznie za granicą uniemożliwiłoby dostęp w państwie siedziby i kontrolę przez właściwy organ.
27. Które wymogi dotyczące siedziby przedsiębiorcy wynikają z art. 5 ust. 1 lit. c i d rozporządzenia (WE) nr 1071/2009?
Rozporządzenie (UE) 2020/1055 rozbudowało art. 5 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 o wymogi wiążące przedsiębiorcę z państwem siedziby: lit. c wymaga zarejestrowania w rejestrze spółek handlowych tego państwa lub w podobnym rejestrze, gdy wymaga tego prawo krajowe (w Polsce KRS albo CEIDG), a lit. d — podlegania podatkowi od dochodów oraz posiadania ważnego numeru identyfikacyjnego VAT, jeżeli prawo krajowe tego wymaga. Rozporządzenie nie narzuca formy prawnej — zezwolenie może uzyskać osoba fizyczna prowadząca działalność — ani minimalnego kapitału zakładowego; wymogi majątkowe realizuje osobno zdolność finansowa z art. 7.
28. Które stwierdzenia o wymogach z art. 5 ust. 1 lit. f i g rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 dotyczących prowadzenia działalności w państwie siedziby są prawdziwe?
Art. 5 ust. 1 lit. f rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 wymaga skutecznego i ciągłego prowadzenia działań administracyjnych i handlowych w lokalu znajdującym się w państwie siedziby, przy użyciu odpowiedniego sprzętu i urządzeń, oraz zarządzania przewozami przy użyciu sprzętu technicznego znajdującego się w tym państwie. Lit. g nakazuje stale i regularnie dysponować liczbą pojazdów i kierowcami umiejscowionymi zazwyczaj w bazie eksploatacyjnej, proporcjonalnie do wielkości przewozów. Przepisy te wykluczają tzw. firmy skrzynkowe działające z wirtualnego biura, ale nie określają żadnej odległości miejsca zamieszkania kierowców od bazy.
29. Jakie dodatkowe wymogi dotyczące siedziby państwo członkowskie może nałożyć na przedsiębiorcę na podstawie art. 5 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009?
Art. 5 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, dodany rozporządzeniem (UE) 2020/1055, pozwala państwom członkowskim wymagać dodatkowo, proporcjonalnie do wielkości działalności, aby przedsiębiorca miał w państwie siedziby odpowiednio wykwalifikowany personel administracyjny w lokalu lub zarządzającego transportem dostępnego w zwykłych godzinach pracy (lit. a) oraz infrastrukturę operacyjną inną niż sprzęt techniczny, w tym biuro otwarte w zwykłych godzinach pracy (lit. b). Katalog jest zamknięty — państwo nie może dodawać wymogów takich jak minimalna liczba kierowców czy własny warsztat, bo naruszałoby to jednolite warunki dostępu do zawodu.
30. W jakich dziedzinach prawa krajowego skazania lub sankcje mogą, zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, podważyć dobrą reputację przedsiębiorcy lub zarządzającego?
Art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 stanowi, że nie mogą istnieć poważne zarzuty wobec dobrej reputacji, takie jak skazania lub sankcje za poważne naruszenia obowiązujących przepisów krajowych w dziedzinie: prawa handlowego, prawa upadłościowego, płac i warunków zatrudnienia w zawodzie, prawa o ruchu drogowym, odpowiedzialności zawodowej, handlu ludźmi lub narkotykami oraz — od zmiany rozporządzeniem (UE) 2020/1055 — prawa podatkowego. Katalog ten przenosi do polskiego porządku art. 7d ustawy o transporcie drogowym, mówiąc o przestępstwach umyślnych w tych dziedzinach. Prawo autorskie i prawo budowlane nie są w nim wymienione.
31. Które dziedziny przepisów unijnych wymienia art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 jako te, w których poważne naruszenia wpływają na dobrą reputację?
Art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 wymienia dziedziny przepisów wspólnotowych istotne dla dobrej reputacji: czas prowadzenia pojazdu i odpoczynku, czas pracy oraz tachografy; maksymalne masy i wymiary; kwalifikacje i szkolenie kierowców; zdatność techniczną pojazdów; dostęp do rynku międzynarodowych przewozów; bezpieczeństwo przewozu towarów niebezpiecznych; ograniczniki prędkości; prawa jazdy; dostęp do zawodu; transport zwierząt, a po zmianie rozporządzeniem (UE) 2020/1055 także delegowanie pracowników, prawo właściwe dla zobowiązań umownych i kabotaż. Ochrona danych osobowych i zamówienia publiczne nie należą do tego katalogu.
32. Które z poniższych naruszeń zalicza załącznik IV do rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 do najpoważniejszych naruszeń?
Załącznik IV do rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 wymienia siedem grup najpoważniejszych naruszeń, w tym brak tachografu lub ogranicznika prędkości, korzystanie z nielegalnego urządzenia zmieniającego zapisy lub fałszowanie danych z tachografu i karty kierowcy (pkt 2), a także przewóz osób lub rzeczy bez ważnego prawa jazdy lub przez przedsiębiorcę nieposiadającego ważnej licencji wspólnotowej (pkt 5). Brak wypisu w pojeździe jest karany według załącznika do ustawy o transporcie drogowym, ale nie należy do załącznika IV, a przekroczenie przeciętnego tygodniowego czasu pracy o dwie godziny narusza ustawę o czasie pracy kierowców.
33. Przy jakim przeciążeniu pojazdu przewóz staje się najpoważniejszym naruszeniem według załącznika IV do rozporządzenia (WE) nr 1071/2009?
Pkt 7 załącznika IV do rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 uznaje za najpoważniejsze naruszenie przewóz towarów z przekroczeniem maksymalnej dopuszczalnej masy całkowitej o co najmniej 20 % w przypadku pojazdów o dmc przekraczającej 12 ton oraz o co najmniej 25 % w przypadku pojazdów o dmc nieprzekraczającej 12 ton. Progi 5 % i 10 % odpowiadają jedynie lżejszym kategoriom naruszeń z rozporządzenia (UE) 2016/403 i sankcjom z załącznika do ustawy o transporcie drogowym, ale nie uruchamiają postępowania w sprawie dobrej reputacji z art. 6 ust. 2. Dla przedsiębiorcy różnica ma znaczenie, bo tylko najpoważniejsze naruszenie zagraża zezwoleniu.
34. Które stwierdzenia o utracie i przywróceniu dobrej reputacji przewoźnika są zgodne z art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 i art. 7d ustawy o transporcie drogowym?
Art. 6 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 stanowi, że dobra reputacja pozostaje utracona do czasu zastosowania środka rehabilitacyjnego lub innego środka o równoważnym skutku zgodnie z prawem krajowym. Art. 7d ustawy o transporcie drogowym przewiduje, że wymóg dobrej reputacji przestaje być spełniony m.in. wtedy, gdy wobec przedsiębiorcy lub zarządzającego wydano wykonalną decyzję administracyjną o nałożeniu kary za najpoważniejsze naruszenie z załącznika IV, przy czym organ w postępowaniu może uznać reputację za nienaruszoną, jeśli jej utrata byłaby nieproporcjonalna. Wyrok karny jest tylko jedną z podstaw, a jedno naruszenie może wystarczyć.
35. Które stwierdzenia o wykazywaniu zdolności finansowej według art. 7 ust. 1 i 3 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 są prawdziwe?
Art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009 stanowi, że przedsiębiorca musi być w stanie w każdym momencie roku finansowego spełnić swoje zobowiązania finansowe, a wykazuje to na podstawie rocznych sprawozdań finansowych poświadczonych przez audytora lub odpowiednio upoważnioną osobę, z których wynika, że co roku dysponuje wymaganym kapitałem i rezerwami. Wymóg ma więc charakter ciągły i podlega kontroli z art. 12. Według art. 7 ust. 3 wartość euro w walutach krajowych ustala się co roku według kursu z pierwszego dnia roboczego października, publikowanego w Dzienniku Urzędowym UE, a nie według kursu z dnia złożenia wniosku.