🧾 Prawo podatkowe i finansowe

1. Które stwierdzenie dotyczące zwolnienia podmiotowego z VAT (art. 113 ustawy o VAT) dla małego przewoźnika jest prawdziwe?

1. Zwolnienie przysługuje po uzyskaniu decyzji naczelnika urzędu skarbowego wydanej na pisemny wniosek podatnika
2. Zwolnienie przysługuje, gdy wartość sprzedaży w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła ustawowego limitu
3. Zwolnienie przysługuje wyłącznie podatnikom zatrudniającym nie więcej niż dziewięciu pracowników na pełnym etacie
4. Zwolnienie przysługuje tylko przewoźnikom wykonującym przewozy pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t

Art. 113 ust. 1 ustawy o VAT zwalnia od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży (bez podatku) nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym ustawowego limitu kwotowego (w 2025 r. wynosił on 200 000 zł). Zwolnienie działa z mocy prawa — nie wymaga decyzji organu, a podatnik może z niego zrezygnować, zawiadamiając naczelnika urzędu skarbowego. Ustawa nie uzależnia zwolnienia od liczby pracowników ani od rodzaju czy masy używanych pojazdów.

2. Firma Trans-Nowak rozpoczęła działalność przewozową w połowie roku i chce korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT. Które stwierdzenie jest prawdziwe?

1. Limit zwolnienia ustala się w proporcji do okresu prowadzenia działalności w tym roku podatkowym
2. Podatnik rozpoczynający działalność korzysta ze zwolnienia przez pierwsze dwanaście miesięcy bez względu na obrót
3. Podatnik rozpoczynający działalność nie może korzystać ze zwolnienia w pierwszym roku podatkowym działalności
4. Limit zwolnienia stosuje się w pełnej wysokości, niezależnie od dnia rozpoczęcia działalności w ciągu roku

Art. 113 ust. 9 ustawy o VAT stanowi, że podatnik rozpoczynający w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności opodatkowanych jest zwolniony, jeżeli przewidywana wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności, kwoty limitu. Limit nie przysługuje więc w pełnej wysokości, a zwolnienie nie jest ani wyłączone w pierwszym roku, ani bezwarunkowe przez dwanaście miesięcy — z chwilą przekroczenia proporcjonalnej kwoty zwolnienie traci moc (art. 113 ust. 10).

3. Które zdanie o zgłoszeniu rejestracyjnym VAT-R składanym przez przewoźnika jest zgodne z art. 96 ustawy o VAT?

1. Zgłoszenie składa się dopiero po zakończeniu pierwszego okresu rozliczeniowego, razem z plikiem JPK_V7
2. Zgłoszenie składa się w terminie 7 dni od dnia wystawienia pierwszej faktury z wykazaną kwotą podatku należnego
3. Zgłoszenie składa się Głównemu Inspektorowi Transportu Drogowego razem z wnioskiem o udzielenie licencji wspólnotowej
4. Zgłoszenie składa się naczelnikowi urzędu skarbowego przed dniem wykonania pierwszej czynności opodatkowanej

Według art. 96 ust. 1 ustawy o VAT podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności opodatkowanej złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne (formularz VAT-R). Naczelnik rejestruje podatnika jako „podatnika VAT czynnego” albo „podatnika VAT zwolnionego”. Organem właściwym nie jest GITD, a terminy liczone od pierwszej faktury albo od zakończenia okresu rozliczeniowego nie wynikają z ustawy — rejestracja poprzedza wykonanie czynności.

4. Które stwierdzenie o rezygnacji ze zwolnienia podmiotowego lub o jego utracie jest zgodne z art. 113 ustawy o VAT?

1. Rezygnacja ze zwolnienia wymaga zgody naczelnika urzędu skarbowego wydanej w formie decyzji administracyjnej
2. Utrata zwolnienia następuje dopiero od pierwszego dnia roku następującego po roku, w którym przekroczono limit
3. Podatnik, który utracił prawo do zwolnienia, może z niego skorzystać ponownie po roku od końca roku utraty
4. Podatnik, który zrezygnował ze zwolnienia, może do niego wrócić już od początku następnego miesiąca kalendarzowego

Art. 113 ust. 11 ustawy o VAT pozwala podatnikowi, który utracił prawo do zwolnienia lub z niego zrezygnował, ponownie skorzystać ze zwolnienia nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo lub zrezygnował. Według art. 113 ust. 5 zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono limit — a nie od następnego roku. Rezygnacja wymaga jedynie pisemnego zawiadomienia naczelnika przed początkiem miesiąca rezygnacji (art. 113 ust. 4), a nie decyzji organu.

5. Firma Trans-Nowak wykonuje krajowy przewóz towarów z Poznania do Krakowa dla polskiego podatnika. Którą stawką VAT opodatkowana jest ta usługa?

1. Stawką 0 %, ponieważ art. 83 ustawy o VAT obejmuje nią wszystkie usługi transportu towarów przewoźnika
2. Stawką podstawową 23 %, bo krajowy transport towarów nie korzysta ze stawki obniżonej ani ze zwolnienia
3. Stawką obniżoną 8 %, ponieważ usługi transportu lądowego wymienione są w załączniku nr 3 do ustawy o VAT
4. Usługa jest zwolniona przedmiotowo z VAT, gdyż przewóz towarów ma charakter usługi użyteczności publicznej

Art. 41 ust. 1 w związku z art. 146ef ustawy o VAT ustala stawkę podstawową 23 %, którą objęty jest krajowy transport towarów. Stawka 8 % z załącznika nr 3 dotyczy transportu lądowego pasażerskiego, a nie towarów. Stawka 0 % z art. 83 ust. 1 pkt 23 przysługuje wyłącznie usługom transportu międzynarodowego w rozumieniu art. 83 ust. 3, czyli z przekroczeniem granicy Unii Europejskiej — przewóz Poznań–Kraków go nie spełnia. Zwolnienie przedmiotowe z art. 43 nie obejmuje przewozu towarów.

6. Przedsiębiorca wykonuje regularne krajowe przewozy autobusowe osób. Które stwierdzenie o stawce VAT dla tych usług jest prawdziwe?

1. Krajowy przewóz osób autobusem opodatkowany jest stawką podstawową 23 %, tak jak każda inna usługa transportowa
2. Krajowy przewóz osób autobusem opodatkowany jest stawką 8 % na podstawie załącznika nr 3 do ustawy o VAT
3. Krajowy przewóz osób autobusem korzysta ze stawki 0 % jako usługa publicznego transportu zbiorowego pasażerów
4. Krajowy przewóz osób autobusem jest zwolniony przedmiotowo z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT

Załącznik nr 3 do ustawy o VAT wymienia transport lądowy pasażerski, miejski i podmiejski oraz pozostały transport lądowy pasażerski (PKWiU 49.31 i 49.39), dla których art. 41 ust. 2 w związku z art. 146ef przewiduje stawkę obniżoną 8 %. Stawka 23 % dotyczy przewozu towarów, stawka 0 % — transportu międzynarodowego z art. 83, a zwolnienie z art. 43 ust. 1 obejmuje m.in. transport sanitarny, lecz nie zwykły przewóz pasażerów autobusem.

7. Które stwierdzenie dotyczące opodatkowania VAT usług taksówek osobowych jest zgodne z ustawą o VAT?

1. Usługi taksówek osobowych są zawsze opodatkowane stawką podstawową 23 %, ponieważ nie są przewozem regularnym
2. Podatnik świadczący usługi taksówek osobowych musi rozliczać VAT ryczałtem, bez możliwości wyboru zasad ogólnych
3. Podatnik świadczący usługi taksówek osobowych może wybrać ryczałt 4 %, tracąc prawo do odliczenia podatku
4. Usługi taksówek osobowych są zwolnione z VAT, jeżeli kierowca wykonuje je osobiście w jednoosobowej działalności

Art. 114 ust. 1 ustawy o VAT pozwala podatnikowi świadczącemu usługi taksówek osobowych (PKWiU 49.32) wybrać opodatkowanie w formie ryczałtu według stawki 4 % (art. 146ef), po pisemnym zawiadomieniu naczelnika urzędu skarbowego; wybór ryczałtu oznacza brak prawa do odliczenia podatku naliczonego. Jest to opcja, nie obowiązek — na zasadach ogólnych usługa taksówkowa podlega stawce 8 % jako transport pasażerski, a nie 23 %. Ustawa nie przewiduje zwolnienia dla kierowców działających jednoosobowo.

8. Które zdanie prawidłowo opisuje warunek zastosowania stawki 0 % do usługi transportu towarów na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 23 ustawy o VAT?

1. Stawka 0 % przysługuje, gdy trasa przewozu przekracza granicę Unii Europejskiej, a podatnik ma dokumenty
2. Stawka 0 % przysługuje, gdy przewóz towarów odbywa się między dwoma państwami członkowskimi Unii Europejskiej
3. Stawka 0 % przysługuje, gdy zleceniodawcą przewozu jest podatnik zarejestrowany do VAT-UE w innym państwie UE
4. Stawka 0 % przysługuje, gdy przewóz wykonano pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton

Art. 83 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT definiuje transport międzynarodowy towarów jako przewóz z kraju poza Unię Europejską, spoza Unii do kraju, tranzyt przez Polskę między państwami trzecimi oraz przewóz między innym państwem członkowskim a państwem trzecim przez terytorium kraju. Kluczowe jest przekroczenie granicy UE — przewóz między państwami członkowskimi dla polskiego podatnika podlega 23 %. Stawkę 0 % stosuje się pod warunkiem posiadania dokumentów z art. 83 ust. 5; status zleceniodawcy ani masa pojazdu nie mają znaczenia.

9. Firma Trans-Nowak przewiozła ładunek z Łodzi do Lwowa, ale nie posiada listu CMR ani innego dowodu przekroczenia granicy. Które stwierdzenie jest prawdziwe?

1. Przewoźnik może zastosować stawkę 0 % pod warunkiem uzyskania pisemnego oświadczenia zleceniodawcy o wywozie towaru
2. Przewoźnik nie wykazuje tej usługi w ewidencji VAT, gdyż miejsce świadczenia znajduje się poza terytorium kraju
3. Przewoźnik może zastosować stawkę 0 %, ponieważ o charakterze międzynarodowym przesądza sama trasa przewozu
4. Przewoźnik nie może zastosować stawki 0 % bez dokumentów z art. 83 ust. 5 i opodatkowuje usługę stawką 23 %

Art. 83 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT stanowi, że dowodem świadczenia usługi transportu międzynarodowego towarów przez przewoźnika jest list przewozowy lub dokument spedytorski stosowany w komunikacji międzynarodowej (albo inny dokument jednoznacznie potwierdzający przekroczenie granicy z państwem trzecim) oraz faktura przewoźnika. Bez tych dokumentów stawka 0 % nie przysługuje i usługa podlega stawce 23 %. Oświadczenie zleceniodawcy nie jest dokumentem wymienionym w ustawie, a miejsce świadczenia dla polskiego podatnika ustala art. 28b — jest nim Polska.

10. Polski przewoźnik wykonuje transport towarów z Berlina do Paryża na zlecenie niemieckiej spółki zarejestrowanej do VAT w Niemczech. Które stwierdzenie jest prawdziwe?

1. Miejscem świadczenia są Niemcy jako siedziba usługobiorcy, a podatek rozlicza nabywca (odwrotne obciążenie)
2. Miejscem świadczenia jest Polska, ponieważ przewoźnik ma tu siedzibę, więc na fakturze wykazuje podatek 23 %
3. Miejscem świadczenia jest każde państwo, przez które przebiega trasa, proporcjonalnie do pokonanych odległości
4. Miejscem świadczenia jest państwo rozpoczęcia transportu, więc przewoźnik musi zarejestrować się do VAT w Niemczech

Art. 28b ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej. Transport towarów B2B dla niemieckiej spółki nie podlega więc VAT w Polsce; przewoźnik wystawia fakturę bez stawki i kwoty podatku z adnotacją „odwrotne obciążenie” (art. 106e ust. 1 pkt 18), a podatek rozlicza nabywca w Niemczech. Miejsce rozpoczęcia transportu (art. 28f ust. 3) dotyczy transportu wewnątrzwspólnotowego dla niepodatników, a pokonane odległości — przewozu osób (art. 28f ust. 1).

11. Które stwierdzenie o miejscu świadczenia usługi przewozu osób autokarem z Warszawy do Berlina jest zgodne z art. 28f ustawy o VAT?

1. Miejscem świadczenia jest wyłącznie Polska jako państwo, w którym przewoźnik ma siedzibę i rozpoczyna przewóz
2. Miejscem świadczenia jest siedziba zamawiającego, gdy przewóz zamówił podatnik, w innym razie siedziba przewoźnika
3. Miejscem świadczenia są wyłącznie Niemcy jako państwo zakończenia przewozu, w którym pasażerowie opuszczają pojazd
4. Miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości

Art. 28f ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że miejscem świadczenia usług transportu pasażerów jest miejsce, gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości. Odcinek polski podlega polskiemu VAT, a odcinek niemiecki — przepisom niemieckim, w proporcji do przejechanych kilometrów. Reguła ta jest przepisem szczególnym wobec art. 28b i 28c, więc siedziba zamawiającego ani siedziba przewoźnika nie decydują; nie ma też znaczenia, w którym państwie przewóz się rozpoczyna lub kończy.

12. Polski przewoźnik wykonuje na zlecenie polskiego podatnika transport towarów w całości poza Unią Europejską, z Kijowa do Odessy. Co wynika z art. 28f ust. 1a ustawy o VAT?

1. Miejscem świadczenia jest państwo rozpoczęcia transportu, w którym przewoźnik musi rozliczyć podatek lokalny
2. Miejscem świadczenia jest terytorium Polski, ale usługa korzysta ze stawki 0 % jako transport międzynarodowy
3. Miejscem świadczenia jest terytorium poza Unią Europejską, więc usługa nie podlega opodatkowaniu VAT w Polsce
4. Miejscem świadczenia jest terytorium Polski jako siedziba usługobiorcy, a usługa podlega stawce podstawowej 23 %

Art. 28f ust. 1a pkt 1 ustawy o VAT wprowadza wyjątek od art. 28b: gdy usługa transportu towarów świadczona jest na rzecz podatnika z siedzibą na terytorium kraju, a transport wykonywany jest w całości poza terytorium Unii Europejskiej, miejscem świadczenia jest terytorium poza Unią. Usługa nie podlega więc polskiemu VAT (faktura „NP”). Nie stosuje się ani stawki 23 %, ani 0 % z art. 83, bo przewóz Kijów–Odessa nie spełnia definicji transportu międzynarodowego z art. 83 ust. 3 (nie przebiega przez Polskę). Ewentualny podatek w państwie wykonania regulują tamtejsze przepisy.

13. Firma Trans-Nowak zleciła litewskiemu przewoźnikowi (podatnikowi VAT na Litwie) przewóz towarów na trasie Wilno–Warszawa. Które stwierdzenie jest prawdziwe?

1. Usługa podlega VAT na Litwie jako w państwie rozpoczęcia transportu, a polska firma odzyskuje podatek przez VAT-REF
2. Polska firma rozpoznaje import usług i sama rozlicza podatek należny, wykazując go w JPK_V7 z podatkiem naliczonym
3. Litewski przewoźnik musi zarejestrować się do VAT w Polsce i wystawić fakturę z polskim podatkiem 23 %
4. Usługa nie podlega opodatkowaniu w żadnym państwie, ponieważ stanowi wewnątrzwspólnotowy transport towarów

Miejsce świadczenia usługi transportu B2B ustala art. 28b ustawy o VAT — jest nim Polska jako siedziba usługobiorcy. Ponieważ usługodawca nie ma w Polsce siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności, podatnikiem jest usługobiorca (art. 17 ust. 1 pkt 4), a transakcja stanowi import usług (art. 2 pkt 9). Trans-Nowak nalicza VAT 23 % i wykazuje go jako należny i — przy pełnym prawie do odliczenia — naliczony w tym samym JPK_V7, więc rozliczenie jest neutralne. Litewski przewoźnik nie rejestruje się w Polsce, a VAT-REF dotyczy podatku zapłaconego za granicą.

14. Które zdanie o fakturze wystawianej przez polskiego przewoźnika za usługę transportu dla podatnika z innego państwa UE (art. 28b) jest zgodne z art. 106e ustawy o VAT?

1. Faktura zawiera stawkę 0 %, ponieważ każda usługa świadczona dla zagranicznego podatnika jest eksportem usług
2. Faktura zawiera polską stawkę 23 % i kwotę podatku, a nabywca odzyskuje ten podatek w procedurze VAT-REF
3. Faktura nie zawiera stawki ani kwoty podatku, a musi zawierać wyrazy „odwrotne obciążenie” i NIP UE nabywcy
4. Faktura nie jest wymagana, gdyż transakcję dokumentuje wyłącznie informacja podsumowująca VAT-UE za dany miesiąc

Art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT nakazuje umieścić na fakturze wyrazy „odwrotne obciążenie”, gdy podatek rozlicza nabywca; według art. 106e ust. 5 pkt 1 taka faktura nie zawiera stawki, sumy wartości netto według stawek ani kwoty podatku, natomiast wykazuje numer, pod którym nabywca jest zidentyfikowany dla celów VAT w swoim państwie. Nie jest to sprzedaż ze stawką 0 % — usługa w ogóle nie podlega polskiemu VAT. Obowiązek wystawienia faktury wynika z art. 106b ust. 1 pkt 1, a informacja podsumowująca VAT-UE jest obowiązkiem dodatkowym, nie zastępczym.

15. Stacja paliw wystawiła firmie Trans-Nowak fakturę za olej napędowy na kwotę 18 450 zł brutto. Które stwierdzenie o mechanizmie podzielonej płatności (MPP) jest prawdziwe?

1. Zapłata w MPP jest obowiązkowa, bo paliwa silnikowe są w załączniku nr 15, a kwota faktury przekracza 15 000 zł
2. Zapłata w MPP jest dobrowolna, ponieważ obowiązek dotyczy wyłącznie usług budowlanych i wyrobów stalowych
3. Zapłata w MPP jest wykluczona, gdyż paliwa objęte są akcyzą, a towary akcyzowe nie podlegają podzielonej płatności
4. Zapłata w MPP jest obowiązkowa tylko wtedy, gdy nabywca ma status dużego podatnika w rozumieniu ustawy o VAT

Art. 108a ust. 1a ustawy o VAT nakłada obowiązek zapłaty w mechanizmie podzielonej płatności, gdy faktura, w której kwota należności ogółem przekracza 15 000 zł, dokumentuje nabycie towarów lub usług wymienionych w załączniku nr 15 — a znajdują się w nim benzyny silnikowe, oleje napędowe i gazy do napędu silników. Obowiązek nie zależy od wielkości nabywcy ani od tego, że paliwo podlega akcyzie. Załącznik obejmuje także m.in. części do pojazdów silnikowych, stal, elektronikę i usługi budowlane, więc ograniczanie go do dwóch grup jest błędne.

16. Które stwierdzenie o rachunku VAT przedsiębiorcy transportowego jest zgodne z ustawą o VAT i Prawem bankowym?

1. Rachunek VAT służy wyłącznie do regulowania podatku od towarów i usług, a inne płatności z niego są niedopuszczalne
2. Środki z rachunku VAT można przeznaczyć m.in. na zapłatę VAT, podatku dochodowego, składek ZUS, akcyzy i cła
3. Rachunek VAT otwiera się na wniosek podatnika złożony w urzędzie skarbowym, a bank prowadzi go za odrębną opłatą
4. Środki z rachunku VAT można wypłacić w gotówce w dowolnym momencie po złożeniu dyspozycji w banku

Art. 62b ust. 2 Prawa bankowego wymienia dopuszczalne obciążenia rachunku VAT: obok podatku od towarów i usług są to m.in. podatek dochodowy, akcyza, cło oraz składki ZUS. Rachunek VAT bank otwiera automatycznie i bezpłatnie do każdego rachunku rozliczeniowego (art. 62a Prawa bankowego), bez wniosku w urzędzie skarbowym. Uwolnienie środków na rachunek rozliczeniowy wymaga wniosku do naczelnika urzędu skarbowego, który ma 60 dni na wydanie postanowienia (art. 108b ustawy o VAT); wypłata gotówkowa nie jest możliwa.

17. W jakim terminie przewoźnik powinien wystawić fakturę za usługę transportu wykonaną 10 marca dla polskiego podatnika?

1. Nie później niż ostatniego dnia miesiąca, w którym wykonano usługę, czyli w tym przypadku do 31 marca
2. Nie później niż 30 dni od dnia otrzymania zapłaty, ponieważ obowiązek podatkowy w transporcie powstaje z zapłatą
3. Nie później niż 7. dnia od dnia wykonania usługi, czyli w tym przypadku do 17 marca, bez względu na datę zapłaty
4. Nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu wykonania usługi, czyli do 15 kwietnia

Art. 106i ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę; dla usługi z 10 marca termin upływa więc 15 kwietnia. Jednocześnie art. 106i ust. 7 zabrania wystawiania faktur wcześniej niż 60. dnia przed wykonaniem usługi. Termin siedmiodniowy obowiązywał przed 2014 r. i został uchylony, a obowiązek podatkowy przy usługach transportowych powstaje z chwilą wykonania usługi (art. 19a ust. 1), nie z chwilą zapłaty.

18. Które stwierdzenie o fakturze uproszczonej jest zgodne z art. 106e ust. 5 pkt 3 ustawy o VAT?

1. Faktura uproszczona jest dopuszczalna do 1 000 zł należności ogółem i nie wymaga podania numeru NIP nabywcy
2. Faktura uproszczona jest dopuszczalna tylko u podatnika zwolnionego podmiotowo, który nie wykazuje kwoty podatku
3. Faktura uproszczona jest dopuszczalna do 450 zł albo 100 euro należności ogółem i musi zawierać NIP nabywcy
4. Faktura uproszczona jest dopuszczalna wyłącznie wobec osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej

Art. 106e ust. 5 pkt 3 ustawy o VAT pozwala pominąć część danych (m.in. dane nabywcy poza NIP, ilość i cenę jednostkową), gdy kwota należności ogółem nie przekracza 450 zł albo 100 euro, pod warunkiem że faktura zawiera dane pozwalające określić kwotę podatku dla poszczególnych stawek. Paragon fiskalny z NIP nabywcy do 450 zł jest właśnie taką fakturą uproszczoną. Limit 1 000 zł nie istnieje, dokument jest przeznaczony do obrotu między podatnikami (dlatego zawiera NIP nabywcy) i nie jest zarezerwowany dla podatników zwolnionych.

19. Które stwierdzenie o obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych w KSeF w 2026 r. jest prawdziwe?

1. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązek dotyczy wszystkich podatników jednocześnie, bez względu na wielkość sprzedaży
2. Obowiązek obejmuje wyłącznie faktury wystawiane konsumentom, a faktury między podatnikami pozostają dobrowolne
3. Obowiązek dotyczy wyłącznie podatników VAT czynnych, a podatnicy zwolnieni podmiotowo są z KSeF trwale wyłączeni
4. Od 1 lutego 2026 r. objęci są podatnicy ze sprzedażą za 2024 r. ponad 200 mln zł, od 1 kwietnia — pozostali

Ustawa o VAT (po nowelizacji z 2025 r. wprowadzającej obowiązkowy Krajowy System e-Faktur) rozłożyła obowiązek w czasie: od 1 lutego 2026 r. faktury ustrukturyzowane wystawiają podatnicy, których wartość sprzedaży wraz z podatkiem przekroczyła w 2024 r. 200 mln zł, od 1 kwietnia 2026 r. — pozostali podatnicy, w tym zwolnieni podmiotowo, a najmniejsi (sprzedaż miesięczna do 10 000 zł brutto) od 1 stycznia 2027 r. Obowiązek dotyczy obrotu między podatnikami; faktury dla konsumentów mogą być wystawiane w KSeF dobrowolnie.

20. Firma Trans-Nowak kupiła ciągnik siodłowy o dopuszczalnej masie całkowitej 18 t oraz paliwo do niego. Które stwierdzenie o odliczeniu VAT jest prawdziwe?

1. Firma odlicza 50 % podatku naliczonego, chyba że złoży informację VAT-26 i będzie prowadzić ewidencję przebiegu
2. Firma odlicza 100 % podatku naliczonego bez prowadzenia ewidencji przebiegu i bez składania informacji VAT-26
3. Firma odlicza 100 % podatku od zakupu pojazdu, ale tylko 50 % podatku od paliwa, napraw i części zamiennych
4. Firma odlicza 100 % podatku pod warunkiem uzyskania zaświadczenia VAT-1 z okręgowej stacji kontroli pojazdów

Ograniczenie odliczenia do 50 % z art. 86a ust. 1 ustawy o VAT dotyczy wyłącznie „pojazdów samochodowych”, które art. 2 pkt 34 definiuje jako pojazdy silnikowe o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t. Ciągnik siodłowy o masie 18 t nie mieści się w tej definicji, więc odliczenie 100 % przysługuje na zasadach ogólnych z art. 86 — bez ewidencji przebiegu, bez informacji VAT-26 i bez badania technicznego VAT-1 (to wymogi art. 86a ust. 4–12 dla pojazdów do 3,5 t). Pełne odliczenie obejmuje również paliwo, naprawy i części.

21. Które stwierdzenie o informacji VAT-26 składanej dla samochodu osobowego wykorzystywanego wyłącznie do działalności jest zgodne z art. 86a ustawy o VAT?

1. Informację VAT-26 składa się do 25. dnia miesiąca po miesiącu, w którym poniesiono pierwszy wydatek na pojazd
2. Informację VAT-26 składa się w terminie 7 dni od dnia poniesienia pierwszego wydatku związanego z tym pojazdem
3. Informację VAT-26 składa się w wydziale komunikacji starostwa razem z wnioskiem o rejestrację pojazdu
4. Informację VAT-26 składa się raz w roku, do końca stycznia, za wszystkie pojazdy używane w roku poprzednim

Art. 86a ust. 12 ustawy o VAT nakazuje podatnikom wykorzystującym pojazdy samochodowe wyłącznie do działalności gospodarczej złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego informację o tych pojazdach (VAT-26) w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym poniesiono pierwszy wydatek związany z pojazdem, nie później jednak niż w dniu przesłania ewidencji JPK_V7. Termin siedmiodniowy obowiązywał do września 2021 r. Informacji nie składa się w starostwie ani corocznie; warunkiem pełnego odliczenia jest ponadto ewidencja przebiegu pojazdu (art. 86a ust. 4 pkt 1).

22. Kontrahent nie zapłacił firmie Trans-Nowak za fakturę za przewóz. Po jakim czasie od upływu terminu płatności przewoźnik może skorzystać z ulgi na złe długi (art. 89a ustawy o VAT)?

1. Po upływie 30 dni od dnia doręczenia dłużnikowi pisemnego wezwania do zapłaty należności za wykonany przewóz
2. Dopiero po uzyskaniu prawomocnego wyroku sądu zasądzającego od dłużnika należność za wykonany przewóz
3. Po upływie 90 dni od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze dokumentującej przewóz
4. Po upływie 150 dni od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze dokumentującej przewóz

Art. 89a ust. 1a ustawy o VAT uznaje nieściągalność wierzytelności za uprawdopodobnioną, gdy nie została ona uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze. Termin 150 dni obowiązywał do końca 2018 r. Ustawa nie wymaga wezwania do zapłaty ani wyroku sądu — wystarczy upływ terminu; korekty można dokonać w ciągu 3 lat od końca roku, w którym wystawiono fakturę, a wierzyciel musi być czynnym podatnikiem VAT w dniu poprzedzającym złożenie korekty.

23. Które stwierdzenia dotyczące obowiązków przewoźnika korzystającego ze zwolnienia podmiotowego z VAT są prawdziwe?

1. Nabywając usługę od zagranicznego przewoźnika, rozlicza import usług w deklaracji VAT-9M bez prawa do odliczenia
2. Może odliczać podatek naliczony od zakupu paliwa, jeżeli wykaże go w rocznym zeznaniu podatkowym PIT lub CIT
3. Wystawia faktury z podatkiem 23 % i odprowadza go do urzędu skarbowego, ale nie składa plików JPK_V7
4. Prowadzi uproszczoną ewidencję sprzedaży za dany dzień, nie później niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym

Art. 109 ust. 1 ustawy o VAT zobowiązuje podatników zwolnionych podmiotowo do prowadzenia dziennej ewidencji sprzedaży. Zwolniony podatnik nie wykazuje na fakturach podatku (inaczej musiałby go zapłacić na podstawie art. 108) i nie odlicza podatku naliczonego, bo art. 86 ust. 1 wiąże odliczenie z czynnościami opodatkowanymi. Nabywając usługę od podmiotu zagranicznego, jest podatnikiem z tytułu importu usług (art. 17 ust. 1 pkt 4) i składa deklarację VAT-9M do 25. dnia następnego miesiąca (art. 99 ust. 9), płacąc podatek bez odliczenia.

24. Które z poniższych czynności wyłączają możliwość korzystania ze zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ust. 13 ustawy o VAT?

1. Świadczenie usług przewozu osób taksówką osobową na terenie jednej gminy przez kierowcę będącego właścicielem
2. Hurtowa lub detaliczna sprzedaż części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, prowadzona obok usług przewozowych
3. Świadczenie usług krajowego przewozu towarów pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t
4. Dostawa nowych środków transportu, np. sprzedaż fabrycznie nowego pojazdu nabywcy z innego państwa członkowskiego

Art. 113 ust. 13 ustawy o VAT wymienia czynności, których wykonywanie pozbawia prawa do zwolnienia niezależnie od obrotu: m.in. dostawę nowych środków transportu, hurtową i detaliczną sprzedaż części i akcesoriów do pojazdów samochodowych i motocykli, usługi prawnicze, doradcze i jubilerskie oraz ściąganie długów. Same usługi transportowe — przewóz towarów dowolnymi pojazdami czy przewóz osób taksówką — nie znajdują się w tym katalogu, więc mały przewoźnik może korzystać ze zwolnienia, dopóki nie przekroczy limitu sprzedaży z art. 113 ust. 1.

25. Które przewozy towarów spełniają definicję usługi transportu międzynarodowego z art. 83 ust. 3 ustawy o VAT?

1. Przewóz z Gdańska do Oslo przez Szwecję, ponieważ miejsce przeznaczenia towaru leży poza Unią Europejską
2. Przewóz z Mińska do Pragi przez terytorium Polski, ponieważ miejsce wyjazdu leży poza Unią Europejską
3. Przewóz z Wrocławia do Madrytu, ponieważ trasa przebiega przez terytorium kilku państw członkowskich Unii
4. Przewóz z Rzeszowa do Szczecina trasą przez Słowację i Czechy, ponieważ pojazd przekroczył granice państwowe

Art. 83 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT obejmuje przewóz z kraju poza Unię Europejską (lit. a), spoza Unii do kraju (lit. b), między państwami trzecimi tranzytem przez Polskę (lit. c) oraz między innym państwem członkowskim a państwem trzecim przez terytorium kraju (lit. d). Gdańsk–Oslo spełnia lit. a, a Mińsk–Praga przez Polskę — lit. d. Wrocław–Madryt to transport wewnątrzwspólnotowy, opodatkowany 23 % dla polskiego zleceniodawcy, a przewóz Rzeszów–Szczecin z oboma końcami w kraju nie jest międzynarodowy, choćby część trasy biegła za granicą (art. 83 ust. 4).

26. Które usługi transportu towarów korzystają ze stawki 0 % na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie obniżonych stawek VAT, choć nie mieszczą się w art. 83 ust. 3 ustawy?

1. Każdy przewóz krajowy wykonany dla zleceniodawcy posiadającego numer VAT-UE nadany w innym państwie członkowskim
2. Wewnątrzwspólnotowa usługa transportu towarów, jeżeli stanowi część usługi transportu międzynarodowego
3. Krajowy odcinek transportu międzynarodowego, np. przewóz kontenera z portu w Gdyni do Łodzi po imporcie z Chin
4. Przewóz towarów między dwoma państwami członkowskimi dla polskiego podatnika, jeżeli kierowca posiada list CMR

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług rozszerza stawkę 0 % m.in. na usługi transportu towarów wykonywane w całości w kraju, jeżeli stanowią część transportu międzynarodowego, oraz na wewnątrzwspólnotowe usługi transportu towarów będące częścią takiego transportu — pod warunkiem posiadania dokumentów z art. 83 ust. 5 ustawy o VAT. Sam numer VAT-UE zleceniodawcy niczego nie zmienia (dla podatnika z innego państwa usługa nie podlega polskiemu VAT — art. 28b), a zwykły przewóz między państwami członkowskimi dla polskiego podatnika podlega 23 %, choćby dokumentował go list CMR.

27. Które stwierdzenia o miejscu świadczenia usług transportu towarów na rzecz osób niebędących podatnikami (art. 28f ust. 2 i 3 ustawy o VAT) są prawdziwe?

1. Dla innego transportu miejscem świadczenia jest miejsce zamieszkania konsumenta, który zlecił przewóz
2. Dla transportu wewnątrzwspólnotowego miejscem świadczenia jest siedziba usługodawcy, jak w zasadzie ogólnej
3. Dla transportu wewnątrzwspólnotowego miejscem świadczenia jest miejsce, w którym transport towarów się rozpoczyna
4. Dla innego transportu miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem odległości

Art. 28f ust. 2 ustawy o VAT stanowi, że miejscem świadczenia usług transportu towarów na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, w którym odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości, a ust. 3 wprowadza wyjątek dla transportu wewnątrzwspólnotowego (rozpoczynającego się i kończącego w dwóch różnych państwach członkowskich): miejscem świadczenia jest wówczas miejsce rozpoczęcia transportu. Są to przepisy szczególne wobec zasady ogólnej z art. 28c (siedziba usługodawcy), a miejsce zamieszkania konsumenta nie ma tu znaczenia.

28. Które stwierdzenia dotyczące rejestracji VAT-UE i informacji podsumowującej u przewoźnika są zgodne z art. 97 i 100 ustawy o VAT?

1. Usługi transportu dla podatników z innych państw UE rozliczane przez nabywcę wykazuje się w informacji VAT-UE
2. Przewoźnik rejestruje się jako podatnik VAT-UE przed pierwszą usługą z art. 28b dla podatnika z innego państwa UE
3. Import usług od przewoźnika z innego państwa UE wykazuje się w informacji podsumowującej VAT-UE jako nabycie usług
4. Informację podsumowującą VAT-UE składa się za okresy kwartalne, w formie papierowej albo elektronicznej

Art. 97 ust. 3 ustawy o VAT nakazuje rejestrację jako podatnik VAT-UE przed świadczeniem usług, do których stosuje się art. 28b, na rzecz podatników z innych państw członkowskich, a także przed nabyciem takich usług. Art. 100 ust. 1 pkt 4 obejmuje informacją podsumowującą usługi świadczone na rzecz podatników VAT-UE, dla których zobowiązanym do zapłaty jest usługobiorca — nabycia usług (importu usług) nie wykazuje się w VAT-UE, lecz tylko w JPK_V7. Według art. 100 ust. 3 informację składa się za okresy miesięczne do 25. dnia następnego miesiąca, wyłącznie elektronicznie.

29. Które stwierdzenia o sankcjach i oznaczeniach związanych z obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności (MPP) są zgodne z ustawą o VAT?

1. Zapłata w MPP jest możliwa wyłącznie za całą fakturę, więc nie można w tym trybie uregulować części należności
2. Dobrowolne zastosowanie MPP do faktury za usługi spoza załącznika nr 15 jest zabronione i zagrożone sankcją
3. Sprzedawca musi umieścić na fakturze wyrazy „mechanizm podzielonej płatności”, gdy faktura podlega obowiązkowi MPP
4. Nabywca, który mimo obowiązku zapłacił poza MPP, może otrzymać dodatkowe zobowiązanie 30 % kwoty podatku z faktury

Art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT nakazuje oznaczyć fakturę objętą obowiązkowym MPP wyrazami „mechanizm podzielonej płatności”; brak oznaczenia grozi wystawcy dodatkowym zobowiązaniem 30 % kwoty podatku przypadającej na towary z załącznika nr 15 (art. 106e ust. 12). Taką samą sankcję przewiduje art. 108a ust. 7 dla nabywcy, który wbrew obowiązkowi zapłacił poza MPP. Zapłata w MPP może dotyczyć całości albo części kwoty podatku (art. 108a ust. 2), a dobrowolne stosowanie MPP do każdej faktury z wykazanym podatkiem wprost dopuszcza art. 108a ust. 1.

30. Które elementy musi zawierać faktura wystawiona przez przewoźnika za usługę krajowego transportu towarów zgodnie z art. 106e ust. 1 ustawy o VAT?

1. Numery NIP sprzedawcy i nabywcy oraz datę wykonania usługi, jeżeli różni się ona od daty wystawienia faktury
2. Stawkę podatku, sumę wartości sprzedaży netto oraz kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto
3. Podpis i pieczęć wystawcy oraz podpis nabywcy potwierdzający odbiór faktury i przyjęcie jej do rozliczenia
4. Numer rejestracyjny pojazdu, którym wykonano przewóz, oraz imię i nazwisko kierowcy prowadzącego ten pojazd

Art. 106e ust. 1 ustawy o VAT wymienia obowiązkowe elementy faktury: m.in. datę wystawienia, kolejny numer, imiona i nazwiska lub nazwy oraz adresy stron, numery NIP sprzedawcy i nabywcy, datę dokonania dostawy lub wykonania usługi (o ile różni się od daty wystawienia), nazwę usługi, wartość netto, stawkę podatku, sumę wartości sprzedaży netto z podziałem na stawki, kwotę podatku oraz kwotę należności ogółem. Ustawa nie wymaga podpisów ani pieczęci stron, a dane pojazdu i kierowcy należą do listu przewozowego, nie do faktury.

31. Które stwierdzenia o fakturze ustrukturyzowanej wystawianej przez przewoźnika w KSeF są prawdziwe?

1. Faktura wystawiona w KSeF musi być dodatkowo wysłana nabywcy pocztą w formie papierowej, aby była skuteczna
2. Nabywca może odmówić przyjęcia faktury z KSeF, jeżeli nie wyraził wcześniej zgody na fakturowanie elektroniczne
3. Fakturę uznaje się za wystawioną w dniu przesłania do KSeF, a za otrzymaną w dniu przydzielenia jej numeru KSeF
4. Faktury ustrukturyzowane są przechowywane w KSeF przez 10 lat, licząc od końca roku, w którym je wystawiono

Według art. 106na ustawy o VAT faktura ustrukturyzowana jest wystawiona w dniu jej przesłania do Krajowego Systemu e-Faktur, a otrzymana przez nabywcę w dniu przydzielenia jej numeru identyfikującego w systemie. Art. 112aa przewiduje przechowywanie faktur ustrukturyzowanych w KSeF przez 10 lat, licząc od końca roku, w którym je wystawiono, co zwalnia podatnika z własnej archiwizacji. W obowiązkowym KSeF zgoda nabywcy nie jest wymagana, a papierowa wysyłka nie jest warunkiem skuteczności — wizualizację przekazuje się jedynie podmiotom spoza systemu, np. konsumentom.

32. Firma przewozowa użytkuje samochód osobowy do celów mieszanych (służbowo i prywatnie). Które stwierdzenia o odliczeniu VAT są zgodne z art. 86a ustawy o VAT?

1. Firma odlicza 50 % podatku naliczonego od rat leasingowych, paliwa, napraw i części do tego samochodu
2. Firma odlicza 100 % podatku od rat leasingowych, a ograniczenie do 50 % dotyczy wyłącznie zakupu paliwa
3. Ograniczenie odliczenia do 50 % nie wymaga prowadzenia ewidencji przebiegu ani składania informacji VAT-26
4. Firma nie odlicza podatku wcale, bo użytek prywatny wyklucza związek wydatku z działalnością opodatkowaną

Art. 86a ust. 1 ustawy o VAT ogranicza do 50 % kwotę podatku naliczonego od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi do 3,5 t, a ust. 2 wymienia te wydatki: nabycie, leasing, najem, paliwo, naprawy, części i inne koszty eksploatacji. Ograniczenie działa z mocy prawa i nie wymaga formalności — ewidencja przebiegu i VAT-26 (ust. 4 i 12) są warunkami pełnego, 100 % odliczenia dla pojazdów używanych wyłącznie do działalności. Użytek mieszany nie pozbawia prawa do odliczenia, lecz właśnie uzasadnia jego połowiczne ograniczenie.

33. Które stwierdzenia o rozliczeniach okresowych VAT przewoźnika będącego podatnikiem VAT czynnym są zgodne z art. 99 i 103 ustawy o VAT?

1. Plik JPK_V7M składa się i podatek wpłaca do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozliczeniowym
2. Podatek wpłaca się na rachunek urzędu skarbowego wskazany w decyzji naczelnika, a nie na mikrorachunek podatkowy
3. Podatnik rozliczający się kwartalnie przesyła część ewidencyjną JPK tylko raz na kwartał, razem z deklaracją
4. Kwartalne rozliczenie może wybrać mały podatnik, lecz nie przez pierwsze 12 miesięcy od rejestracji jako VAT czynny

Art. 99 ust. 1 ustawy o VAT nakazuje składanie deklaracji za okresy miesięczne do 25. dnia następnego miesiąca, a art. 103 ust. 1 — wpłatę podatku w tym samym terminie, na indywidualny mikrorachunek podatkowy (art. 61b Ordynacji podatkowej). Art. 99 ust. 2 i 3 dopuszczają rozliczenie kwartalne dla małych podatników, z wyłączeniem podatników przez pierwsze 12 miesięcy od rejestracji (ust. 3a). Podatnik kwartalny przesyła jednak część ewidencyjną JPK_V7K co miesiąc, a część deklaracyjną tylko za trzeci miesiąc kwartału (art. 109 ust. 3c).

34. Które stwierdzenia dotyczące małego podatnika VAT i metody kasowej są zgodne z art. 2 pkt 25 i art. 21 ustawy o VAT?

1. W metodzie kasowej obowiązek podatkowy przy sprzedaży dla czynnego podatnika VAT powstaje z dniem zapłaty
2. Małym podatnikiem jest podatnik, u którego sprzedaż z podatkiem nie przekroczyła w poprzednim roku 2 000 000 euro
3. Małym podatnikiem jest podatnik zatrudniający mniej niż 10 pracowników i posiadający nie więcej niż 5 pojazdów
4. W metodzie kasowej obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, a podatek płaci się po zapłacie

Art. 2 pkt 25 ustawy o VAT definiuje małego podatnika jako podatnika, u którego wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym równowartości 2 000 000 euro; liczba pracowników i pojazdów nie ma znaczenia. Art. 21 ust. 1 stanowi, że u małego podatnika stosującego metodę kasową obowiązek podatkowy powstaje z dniem otrzymania całości lub części zapłaty, gdy nabywcą jest czynny podatnik VAT, albo z dniem zapłaty, nie później niż 180. dnia, gdy nabywcą jest inny podmiot. Wystawienie faktury nie rodzi obowiązku; faktura nosi adnotację „metoda kasowa”.

35. Firma Trans-Nowak wykazała w JPK_V7M nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. Które stwierdzenia o zwrocie różnicy są zgodne z art. 87 ustawy o VAT?

1. Nadwyżki nie można przenieść na następny okres, więc podatnik musi zawsze wystąpić o zwrot na rachunek bankowy
2. Podstawowy termin zwrotu różnicy na rachunek bankowy podatnika wynosi 60 dni od dnia złożenia rozliczenia
3. Podstawowy termin zwrotu wynosi 25 dni, a termin 60 dni dotyczy tylko podatników rozpoczynających działalność
4. Jeżeli w okresie rozliczeniowym podatnik nie wykonał czynności opodatkowanych, termin zwrotu wydłuża się do 180 dni

Art. 87 ust. 1 ustawy o VAT daje podatnikowi wybór: obniżenie podatku należnego za następne okresy albo zwrot różnicy na rachunek bankowy. Art. 87 ust. 2 ustala podstawowy termin zwrotu na 60 dni od dnia złożenia rozliczenia; ust. 5a wydłuża go do 180 dni, gdy podatnik nie wykonał w okresie rozliczeniowym czynności opodatkowanych (chyba że złoży zabezpieczenie majątkowe — wtedy 60 dni). Termin 25 dni (ust. 6) jest terminem przyspieszonym, dostępnym po spełnieniu dodatkowych warunków, m.in. zapłaty faktur przelewem, a nie terminem podstawowym.